Dijital signage nedir?

Otel lobisindeki karşılama ekranı, hastane bekleme salonundaki duyuru, restoranın kasa üstündeki menü panosu ve asansör kabinindeki dikey ekran aynı fikrin parçalarıdır: ekranda ne görüneceğini tek bir yazılımdan yönetmek. Bu rehberde dijital signage'ın ne olduğunu, hangi parçalardan oluştuğunu, nerelerde işe yaradığını ve bir dijital signage yazılımı seçerken hangi sorulara cevap aramanız gerektiğini sade bir dille anlatıyoruz. Sonunda, karar verirken elinizde tutabileceğiniz kısa bir kontrol listesi var.

Dijital signage nedir?

Dijital signage, ekranlarda gösterilen içeriğin merkezi bir yazılımla hazırlanması, zamanlanması ve ekranlara dağıtılmasıdır. Türkçede dijital tabela, dijital ekran yönetimi ya da dijital duyuru sistemi gibi adlarla da anılır.

Basılı afişle karşılaştırınca fark açıktır. Afiş bir kez basılır, değişmesi için yenisi gerekir. Dijital ekranda ise kampanya bittiğinde içerik kendiliğinden yayından çıkar, sabahki kahvaltı menüsü öğlen yerini öğle menüsüne bırakır, acil bir duyuru birkaç saniyede bütün binaya ulaşır.

Televizyona USB bellek takıp slayt göstermekten farkı da önemlidir. USB bellekle her değişiklik için ekranın yanına gitmeniz gerekir ve hangi ekranda hangi dosyanın oynadığını kimse kesin olarak bilmez. Bir dijital signage yazılımı ise içeriği bir kez yükler, hangi ekranda, hangi gün ve saatte oynayacağını kurallarla belirler, sonra ekranların gerçekten ne oynattığını raporlar.

Digital signage programı ile dijital signage yazılımı aynı şey mi?

Evet. Arama yapanların bir kısmı aynı şeyi "digital signage programı" ya da "dijital tabela yazılımı" diye sorar. Hepsinin cevabı aynıdır: ekranları tek yerden yöneten bir yazılım ve o yazılımın kurallarını uygulayan oynatıcılar.

Bir dijital signage sisteminin parçaları

Tek ekranlı bir kafeden yüzlerce ekranlı bir kampüse kadar, ölçek ne olursa olsun sistem beş parçadan oluşur. Parçaları ayrı ayrı düşünmek hem doğru yazılımı seçmeyi hem de arıza anında sorunu bulmayı kolaylaştırır.

İçerik

Ekranda görünen her şey: görseller, videolar, web sayfaları, kayan yazılar ve widget'lar. Widget, kendi verisini getiren küçük bir içerik parçasıdır. Saat, hava durumu, döviz kurları, geri sayım ya da RSS haber bandı bunlara örnektir. İyi bir sistemde içerik bir kez yüklenir ve birçok ekranda tekrar kullanılır.

Yönetim yazılımı (CMS)

İçeriğin yüklendiği, düzenlendiği ve zamanlandığı yerdir. Çoğunlukla tarayıcıdan açılan bir yönetim panelidir. Kullanıcılar, yetkiler, takvim, raporlar ve ekran listesi burada durur. Dijital signage yazılımı denince genellikle bu katman kastedilir.

Oynatıcı

Ekranın yanında ya da içinde çalışan yazılımdır. Panelden programı alır, içeriği indirir ve kurallara göre oynatır. Bir Android uygulaması, Samsung tabela ekranına kurulan bir paket ya da tam ekran açılan bir tarayıcı olabilir. Ağ kesildiğinde ne olacağını belirleyen de oynatıcıdır; bu yüzden göründüğünden daha önemlidir.

Ekran

Sıradan bir Smart TV, profesyonel bir tabela ekranı, dikey monte edilmiş bir monitör ya da bir tablet. Profesyonel ekranlar uzun çalışma saatleri için tasarlanır. Ev tipi televizyonlar çoğu zaman daha uygun fiyatlıdır, ama enerji tasarrufu ve otomatik kapanma gibi ayarları dikkat ister.

Ağ

Oynatıcıyı yönetim yazılımına bağlayan yoldur: kablolu ağ, Wi-Fi ya da mobil bağlantı. Sunucu aynı binadaysa internete hiç gerek kalmayabilir. Hiçbir ağ kusursuz değildir; iyi bir oynatıcı bağlantı koptuğunda yayını sürdürür.

Parça	Görevi	Örnek
İçerik	Ekranda görünen bilgi	Kampanya görseli, tanıtım videosu, hava durumu
Yönetim yazılımı	Hazırlama, zamanlama, dağıtım ve rapor	Tarayıcıdan açılan yönetim paneli
Oynatıcı	Programı alıp kurallara göre oynatma	Android uygulaması, Tizen paketi, kiosk tarayıcı
Ekran	Görüntüyü gösterme	Smart TV, tabela ekranı, dikey monitör
Ağ	Panel ile oynatıcıyı bağlama	Kablolu ağ, Wi-Fi, yerel ağ

Dijital signage nerelerde kullanılır?

Ekranın olduğu her yerde kullanılabilir. En çok fayda sağladığı yerler ise bilginin sık değiştiği ve çok insanın aynı anda baktığı mekânlardır.

• Oteller: lobide karşılama ekranı, dünya saatleri, hava durumu ve döviz kurları; asansörlerde dikey tanıtımlar; toplantı salonlarına yönlendirme.
• Hastaneler: bekleme salonlarında bilgilendirme, katlarda yönlendirme, nöbetçi eczane duyuruları ve gerektiğinde tüm ekranlara giden acil durum duyurusu.
• Restoran ve kafeler: dijital menü panosu. Fiyat panelden değişir, kahvaltı ve öğle menüsü saat kuralıyla kendiliğinden yer değiştirir.
• Mağaza ve AVM'ler: vitrin ve kasa üstü ekranlar, kampanya takvimi, şubeye ya da şehre göre farklı içerik.
• Ofisler ve fabrikalar: çalışan duyuruları, ziyaretçi karşılama, kayan haber bandı, vardiya ve iş güvenliği hatırlatmaları.
• Asansörler: kısa ve dikey içerik. Kabinde Wi-Fi çoğu zaman zayıf olduğu için çevrimdışı oynatma en çok burada sınanır.

Sektörlere göre hazırlanmış örnek senaryoları çözümler sayfasında bulabilirsiniz.

Bulut mu, kendi sunucunuz mu?

Dijital signage yazılımları iki şekilde sunulur. İlkinde yazılım üreticinin bulut sunucusunda çalışır; siz tarayıcıdan bağlanırsınız ve genellikle ekran başına aylık abonelik ödersiniz. İkincisinde yazılım kendi sunucunuza kurulur. Buna self-hosted, yani kendi sunucunuzda barındırılan dijital signage denir.

Bulut hızlı bir başlangıç sunar: sunucu kurmazsınız, bakım üreticidedir. Buna karşılık içerikleriniz, kullanıcı bilgileriniz ve oynatma kayıtlarınız başka birinin sunucusunda durur, panele erişmek için internet gerekir ve ekran sayısı arttıkça aylık maliyet de artar. Kendi sunucunuzda ise veriler kurumdan çıkmaz, yerel ağda internet olmadan bile çalışabilirsiniz. Sunucunun yedeği ve güncellemesi ise sizin sorumluluğunuzdadır.

Konu	Bulut abonelik	Kendi sunucunuz
Başlangıç	Hesap açıp başlarsınız	Sunucuya bir kez kurulum gerekir
Ücret modeli	Çoğunlukla ekran başına aylık	Lisansa göre değişir; MIA'da tek seferlik
Verilerin yeri	Üreticinin sunucusu	Kendi sunucunuz
İnternet ihtiyacı	Panel ve ekranlar için gerekli	Yerel ağ yeterli olabilir
Bakım ve yedek	Üreticide	Sizde, işi kolaylaştıran araçlarla
KVKK açısından	Veriyi işleyen bir taraf daha vardır	Veri kurum içinde kalır

Hangisinin size uygun olduğu ekran sayınıza, bilgi işlem ekibinize ve verinin nerede durması gerektiğine bağlıdır. Hastaneler, kamu kurumları ve veri konusunda hassas şirketler çoğu zaman kendi sunucusunu tercih eder.

Dijital signage yazılımı seçerken nelere bakmalı?

Tanıtım sayfaları birbirine benzer. Fark, günlük kullanımda ve işler ters gittiğinde ortaya çıkar. Aşağıdaki başlıklar, deneme sürecinde bizzat sınamanız gereken noktalardır.

Zamanlama

Bir içeriğe tarih aralığı, günün belli saatleri ve haftanın belli günleri verebiliyor musunuz? Bir duyuruyu her üç döngüde bir göstermek ya da günlük gösterim sınırı koymak mümkün mü? Şunu da sorun: zamanlama hangi saate göre işliyor? Televizyonların saati sık sık yanlıştır. Kuralları sunucunun saatine göre uygulayan bir oynatıcı, ekranın saati kaysa bile içeriği zamanında değiştirir.

Çevrimdışı oynatma

Ağ kablosunu çekin ve ekranı izleyin. Yayın sürüyor mu, yoksa ekranda bir hata mesajı mı beliriyor? Sonra elektriği kesip geri verin: oynatıcı sunucuya ulaşamadan da açılıp son programı oynatabiliyor mu? Bu iki test, bir yazılımın sahada nasıl davranacağını broşürlerden daha iyi anlatır.

Cihaz desteği

Elinizdeki ekranlarla çalışabilmek ciddi bir tasarruftur. Android TV ve kutular, Samsung profesyonel tabela ekranları, Smart TV tarayıcıları, Windows ya da Linux bilgisayarlar ve Raspberry Pi gibi seçeneklerden hangilerinin desteklendiğine bakın. Tek bir donanıma bağlı kalmak, ileride ekran eklerken elinizi bağlar.

Kullanıcılar ve roller

İçeriği hazırlayan kişiyle onu yayına alan kişi aynı olmak zorunda değildir. Yönetici, editör ve yalnız izleyebilen kullanıcı gibi rollere, giriş denemesi sınırına ve kimin neyi ne zaman değiştirdiğini gösteren bir denetim kaydına bakın.

Raporlar

Kampanya ya da reklam yayınlıyorsanız hangi içeriğin hangi ekranda kaç kez ve kaç saniye oynadığını gösteren bir rapora ihtiyacınız olur. Buna proof of play da denir. Raporun CSV olarak dışa aktarılabilmesi, sonuçları kendi tablolarınızda işlemenizi sağlar.

Lisans modeli

Ekran başına aylık ücret mi ödüyorsunuz, yoksa tek seferlik bir lisans mı alıyorsunuz? Lisansın etkin kalması için internetteki bir sunucuya bağlanması gerekiyor mu? En önemlisi: lisans süresi dolarsa ekranlar ne yapar? Kimi sistemlerde ekranlar durabilir ya da üzerinde uyarı çıkabilir. Bunu sözleşmeden önce sorun.

Dağıtım ve acil durum

Bir değişikliğin ekranlara ne zaman gideceğine siz mi karar veriyorsunuz? Yarım kalmış bir görselin, biri kaydet tuşuna bastı diye bütün ekranlara düşmesini kimse istemez. Acil bir durumda ise tam tersi gerekir: tek tıkla bütün ekranlara giden ve kapatınca normal yayına dönen ayrı bir acil durum programı.

MIA bunu nasıl yapıyor?

MIA, kendi sunucunuzda çalışan Türkçe bir dijital signage yazılımıdır. İş akışı dört adımdır. İçerik önce klasörlere yüklenir. Programlar bu klasörleri sahnelere ve bölgelere yerleştirir; yatay ve dikey ekranlar için hazır düzenleri ya da serbest bölgeleri kullanabilirsiniz. Ekranlar, üzerlerinde görünen 6 karakterlik kodla eşleştirilir. Değişiklikler "Dağıtım bekleniyor" altında birikir ve siz hazır olduğunuzda tek tıkla ekranlara gider. Her dağıtımda hangi ekranın güncellemeyi aldığını tek tek görürsünüz.

Zamanlama kurallarını oynatıcı kendisi, sunucunun saatine göre uygular; bu yüzden ekranlar çevrimdışıyken bile içerik zamanında değişir. Oynatıcı son programı bellekte ve yerel depolamada tutar. Ağ ya da sunucu kesilirse yayın sürer ve ekranda uyarı görünmez. Android uygulaması ve Samsung Tizen paketi videoları cihazın kendisinde saklar.

Sunucu olarak bir Windows bilgisayara tek kurulumla yüklenen masaüstü uygulamasını ya da Docker ile çalışan Linux sunucusunu seçebilirsiniz. Tek sunucu 100 ekranla test edilmiştir. Altı hazır tasarım ve on widget türü, ilk programınızı dakikalar içinde kurmanızı sağlar. Lisans internet olmadan etkinleşir ve MIA hiçbir yere bağlanmaz. Lisans süresi dolarsa yalnız panel salt okunur olur; ekranlar oynatmaya devam eder.

Kısacası üç söz veriyoruz: veriler sizde kalır, ekran başına aylık ücret yok, kesintide yayın sürer. Tüm yetenekleri özellikler sayfasında, desteklenen donanımı cihazlar sayfasında, lisans seçeneklerini lisans sayfasında bulabilirsiniz.

Karar vermeden önce kontrol listesi

• Bugün kaç ekranınız var, önümüzdeki dönemde kaç olacak?
• Ekranlar nerede duruyor, hangileri dikey monte edilecek?
• Elinizdeki ekranlar destekleniyor mu, yoksa yeni donanım mı gerekiyor?
• Veriler nerede tutulacak: üreticinin bulutunda mı, kendi sunucunuzda mı?
• Ağ kesildiğinde ve elektrik gidip geldiğinde yayın sürüyor mu? Bunu kendiniz denediniz mi?
• Zamanlama kuralları hangi saate göre işliyor?
• Değişiklikler onayla mı yayına çıkıyor, ayrı bir acil durum programı var mı?
• Kaç kullanıcı ve hangi roller gerekiyor, denetim kaydı tutuluyor mu?
• Oynatma raporu ve CSV dışa aktarma var mı?
• Bir ekran çevrimdışı kaldığında size haber veriliyor mu?
• Ücret ekran başına aylık mı, tek seferlik mi? Lisans bitince ekranlara ne oluyor?
• Kurulum, eğitim ve destek hangi dilde ve kimden geliyor?

Dijital signage, doğru kurulduğunda kendi kendine işleyen bir duyuru sistemidir: içeriği bir kez hazırlarsınız, ekranlar ne zaman ne göstereceğini bilir, siz de raporla sonucu görürsünüz. Yazılımı seçerken tanıtım cümlelerine değil, kendi ekranlarınızda yaptığınız testlere güvenin. MIA'yı kendi ekranlarınızda denemek için 30 günlük deneme lisansı alabilirsiniz; deneme varsayılan olarak 5 ekranı kapsar.